Asset Publisher
Ochrona lasu
Wiedza o procesach zachodzących w przyrodzie i kontrola stanu środowiska leśnego pozwalają leśnikom na wczesną diagnozę zagrożeń, mogących wpłynąć negatywnie na stan lasu. Każdego roku podejmują oni działania mające na celu zachowanie trwałości lasu i zwiększenie jego naturalnej odporności na czynniki szkodotwórcze.
Zagrożenia dzieli się na trzy grupy:
-
biotyczne (np. szkodliwe owady, grzyby patogeniczne, ssaki roślinożerne),
-
abiotyczne – ekstremalne zjawiska atmosferyczne (np. silne wiatry, śnieg, ulewne deszcze, wysokie i niskie temperatury),
-
antropogeniczne – wywołane przez człowieka (np. pożary, zanieczyszczenia przemysłowe, zaśmiecanie lasu).
Owady
Las jest miejscem życia wielu gatunków owadów. W specyficznych warunkach niektóre z nich stanowią zagrożenie dla lasu. Dzielimy je wtedy na:
-
szkodniki pierwotne, które atakują zdrowe drzewa (np. foliofagi, czyli owady liściożerne),
-
szkodniki wtórne – atakujące i zasiedlające drzewa, które zostały osłabione w skutek działania innych czynników (suszy czy zanieczyszczeń przemysłowych).
Okresowe, masowe występowanie niektórych gatunków owadów (tzw. gradacja) stanowi poważne zagrożenie dla trwałości lasu. Zadaniem leśników jest niedopuszczenie do takich sytuacji lub ograniczenie liczebności populacji szkodliwych owadów.
Najwięcej szkód wyrządzają owady, których gąsienice lub larwy ogryzają lub zjadają liście czy igły. Poważne problemy sprawiają też owady żerujące na korzeniach drzew i krzewów. W ostatnich latach do najbardziej niebezpiecznych należą populacje chrabąszcza majowego i kasztanowca, brudnicy mniszki, barczatki sosnówki, strzygoni choinówki, boreczników, zwójki zieloneczki.
Jesienią leśnicy sprawdzają liczebność pędraków i larw owadów zimujących w ściółce i glebie, aby oszacować zagrożenie dla lasu na rok następny. Liczebność nadmiernie występujących owadów ogranicza się przez:
-
wykładanie i kontrolę różnego rodzaju pułapek (feromonowych i klasycznych),
-
wyznaczanie i szybkie usuwanie z lasu drzew opanowanych przez owady,
-
opryski certyfikowanymi preperatami.
Grzyby patogeniczne
Należą do jednych z najważniejszych czynników chorobotwórczych drzewostanów. Szczególnie niebezpieczne są: korzeniowiec wieloletni wywołujący hubę korzeniową oraz opieńki powodujące opieńkową zgniliznę korzeni. Niezwykle istotna jest w tym wypadku kontrola stanu sanitarnego drzewostanów i w razie potrzeby stosowanie preparatów ochronnych.
Ssaki roślinożerne
Wysokie koszty pociąga za sobą ochrona najmłodszego pokolenia lasu, które stanowi szczególnie atrakcyjny pokarm dla wielu zwierząt leśnych. Odnowienia i zalesienia nie byłyby możliwe, gdyby nie zastosowano grodzenia upraw, palikowania poszczególnych sadzonek czy innych sposobów zabezpieczania przed zwierzyną.
Działalność człowieka
Może stanowić duże zagrożenie dla lasu. Leśnicy dbają o to, by osoby odwiedzające las czuły się bezpiecznie i jednocześnie same przestrzegały przepisów prawa. Dzięki edukacji leśnej coraz więcej osób włącza się np. w zwalczanie procederu zaśmiecania lasów czy jazdy w niedozwolonych miejscach na motocyklach, quadach. Nie ma już praktycznie przyzwolenia społecznego na takie zjawiska, jak kradzieże drewna czy kłusownictwo.
Ochrona przeciwpożarowa
Ogromnym zagrożeniem dla lasu jest ogień. Ochrona przeciwpożarowa lasu oparta jest na sprawnym i skutecznie działającym systemie, dzięki któremu możliwe jest szybkie wykrywanie pożarów, alarmowanie odpowiednich służb ratowniczych i prowadzenie akcji gaśniczej.
Elementy tego systemu to:
-
punkty alarmowo-dyspozycyjne, działające we wszystkich regionalnych dyrekcjach LP i nadleśnictwach,
-
sieć dostrzegalni przeciwpożarowych, z których prowadzi się obserwację lasu,
-
sieć punktów prognostycznych i pomocniczych, wyposażonych w odpowiednią aparaturę do pomiaru wilgotności ściółki sosnowej i powietrza, w których określa się aktualny stopień zagrożenia pożarowego lasu,
-
sieć łączności radiotelefonicznej,
-
sieć dojazdów pożarowych,
-
bazy sprzętu do gaszenia pożarów lasu,
-
sieć punktów czerpania wody,
-
pasy przeciwpożarowe, oddzielające las od obiektów stanowiących zagrożenie pożarowe (takich jak np. parkingi leśne, linie kolejowe, zakłady przemysłowe, drogi publiczne, poligony wojskowe).
W okresie zwiększonego zagrożenia pożarowego działają również leśne bazy lotnicze. Stacjonują w nich samoloty oraz śmigłowce, które są wykorzystywane do patrolowania obszarów leśnych i gaszenia pożarów.
Asset Publisher
Asset Publisher
Międzynarodowy Dzień Lasów: lasy dla gospodarki i bezpieczeństwa
Międzynarodowy Dzień Lasów: lasy dla gospodarki i bezpieczeństwa
21 marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Lasów. Tegoroczne hasło „Forests and Economies” podkreśla rolę lasów w rozwoju gospodarczym społeczeństw. W Polsce znaczenie to widać w działaniach Lasów Państwowych oraz w funkcjonowaniu silnego sektora przemysłu drzewnego.
Hasłem przewodnim tegorocznych obchodów jest „Forests and Economies” – „Lasy i gospodarka”. Organizacje międzynarodowe zwracają uwagę, że lasy są jednym z fundamentów rozwoju gospodarczego: dostarczają surowców, tworzą miejsca pracy i wspierają rozwój wielu branż.
Międzynarodowy Dzień Lasów obchodzony jest na całym świecie 21 marca. Święto zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2012 r., aby zwiększać świadomość znaczenia wszystkich typów lasów i promować działania na rzecz ich ochrony oraz zrównoważonego użytkowania.
Polskie lasy – ważny zasób przyrodniczy i gospodarczy
Lasy zajmują niemal jedną trzecią powierzchni Polski i pełnią wiele funkcji – przyrodniczych, społecznych i gospodarczych. Są siedliskiem tysięcy gatunków roślin i zwierząt, wpływają na klimat i zasoby wodne, a także stanowią miejsce rekreacji dla milionów osób.
Jednocześnie są źródłem odnawialnego surowca – drewna – który stanowi podstawę funkcjonowania wielu sektorów gospodarki. Współczesna gospodarka leśna w Polsce opiera się na zasadzie wielofunkcyjności, która pozwala łączyć ochronę przyrody z racjonalnym wykorzystaniem zasobów lasu.
Lasy Państwowe – stabilne źródło surowca dla gospodarki
Lasy Państwowe zarządzają około 77 proc. powierzchni lasów w Polsce i odpowiadają za prowadzenie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej w imieniu Skarbu Państwa.
Jednym z jej elementów jest pozyskanie drewna, które odbywa się w sposób planowy i kontrolowany. Ilość pozyskiwanego surowca określają plany urządzenia lasu przygotowywane dla każdego nadleśnictwa na okres 10 lat.
Co istotne, w Polsce wykorzystuje się jedynie część przyrastającego drewna – średnio około 70 proc., dzięki czemu zasoby drzewne w lasach stale rosną.
Drewno – fundament przemysłu drzewnego w Polsce
Drewno jest jednym z najważniejszych odnawialnych surowców naturalnych wykorzystywanych w gospodarce. Trafia m.in. do przemysłu meblarskiego, budownictwa, produkcji papieru, płyt drewnopochodnych czy opakowań.
Lasy Państwowe są głównym dostawcą drewna dla polskiej gospodarki, zapewniając ponad 90 proc. surowca wykorzystywanego w kraju.
Dzięki stabilnym dostawom drewna rozwija się w Polsce silny sektor przemysłu drzewnego i meblarskiego, który należy do ważnych gałęzi gospodarki i jest jednym z liderów eksportu.
Przemysł drzewny tworzy tysiące miejsc pracy – zarówno bezpośrednio w zakładach przetwórczych, jak i w firmach usług leśnych czy przedsiębiorstwach transportowych, współpracujących z Lasami Państwowymi.
Co ważne, model gospodarki leśnej w Polsce pozwala łączyć rozwój gospodarczy z ochroną zasobów przyrodniczych, ponieważ drewno jest surowcem odnawialnym, a jego pozyskanie nie przekracza możliwości odtwarzania lasów.
Lasy a bezpieczeństwo państwa
Znaczenie lasów nie ogranicza się jedynie do gospodarki i ochrony przyrody. Rozległe kompleksy leśne pełnią także rolę w systemie bezpieczeństwa państwa.
W historii Polski lasy często stanowiły naturalną osłonę i miejsce schronienia dla ludności cywilnej oraz oddziałów wojskowych czy partyzanckich. Z punktu widzenia współczesnej obronności mogą stanowić naturalną barierę terenową, utrudniać rozpoznanie oraz sprzyjać maskowaniu działań.
Jednocześnie infrastruktura leśna – sieć dróg, systemy obserwacyjne czy zaplecze logistyczne – zwiększa możliwości reagowania w sytuacjach kryzysowych, takich jak klęski żywiołowe czy zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Lasy dla gospodarki i przyszłych pokoleń
Międzynarodowy Dzień Lasów przypomina, że lasy są jednym z najcenniejszych zasobów przyrodniczych i gospodarczych. Dostarczają surowców, wspierają rozwój gospodarki, chronią środowisko i poprawiają jakość życia ludzi.
W Polsce ważną rolę w zachowaniu tych wartości odgrywają leśnicy z Lasów Państwowych, którzy prowadzą gospodarkę leśną w taki sposób, aby lasy mogły służyć zarówno współczesnym, jak i przyszłym pokoleniom.