Wydawca treści Wydawca treści

GOSPODARKA ŁOWIECKA

26.07.2023 | Grzegorz Jaworski

Chmara jeleni w terenie OHZ zarządzanego przez Nadleśnictwo Trzebielino. Fot.: Krzysztof Sokal

W zasięgu terytorialnym RDLP w Szczecinku na dzień 1 kwietnia 2018 r. znajduje się 207 obwodów łowieckich o łącznej powierzchni 1 436 706 ha. Powierzchnia leśna obwodów wynosi 657 610 ha, tj. 45,8%.

Na terenie RDLP w Szczecinku jest 8 Ośrodków Hodowli Zwierzyny, które zarządzane są przez Lasy Państwowe (OHZ LP), obejmujące 14 obwodów łowieckich o łącznej powierzchni użytkowej 138 055,26 ha, w tym powierzchni leśnej 102 987,08 ha.

Chmara jeleni o zachodzie słońca w OHZ Warcino. Fot.: Krzysztof Sokal

Powierzchnia ogólna obwodów łowieckich wchodzących w skład OHZ LP RDLP w Szczecinku stanowi 9,7% powierzchni ogólnej wszystkich obwodów łowieckich i 15,7% powierzchni leśnej wszystkich obwodów łowieckich będących w zasięgu administracyjnym.

OHZ LP zarządzane są przez nadleśnictwa: Borne Sulinowo, Czarne Człuchowskie, Drawsko, Polanów, Połczyn, Trzebielino, Warcino i Złocieniec.

Wykonanie: BULiGL Oddział w Szczecinku

Zarządcy OHZ LP w Czarnym Człuchowskim, Drawsku, Połczynie, Warcinie i Trzebielinie posiadają do dyspozycji Leśne Pensjonaty mogące jednorazowo przyjąć na nocleg wraz z wyżywieniem od 12 do 22 osób, głównie w pokojach dwuosobowych. Poza głównym sezonem polowań służą, jako baza hotelowa, miejsce weekendowych wypadów turystycznych, przystanków wycieczek rowerowych, czy spływów kajakowych itp. Więcej informacji na ten temat znajduje się w zakładce Turystyka - Leśna baza noclegowa.

Zapraszamy do zakupu dziczyzny, pochodzącej z obwodów łowieckich zarządzanych przez Nadleśnictwa Czarne Człuchowskie, Polanów, Trzebielino i Warcino, z możliwością skórowania, rozbioru i pakowania próżniowego mięsa.

W najbliższym czasie podobna perspektywa zakupu dziczyzny będzie także w pozostałych OHZ LP na terenie RDLP w Szczecinku.

Chłodnia do przechowywania tusz zwierząt łownych wraz z pomieszczeniem do skórowania, rozbioru i pakowania próżniowego mięsa przy Leśnym Pensjonacie „Kawka” w OHZ LP zarządzanym przez Nadleśnictwo Warcino.

Fot.: Grzegorz Jaworski.

Większość Leśnych Pensjonatów położona jest w malowniczych miejscach, gdzie w atmosferze słynącej z gościnności i tradycyjnej kuchni myśliwskiej można spędzać mile czas, podziwiając piękno polskiej przyrody. Więcej szczegółów otrzymają Państwo bezpośrednio w siedzibach ww. nadleśnictw lub na stronie internetowej LP w zakładce „Leśny przewodnik turystyczny".

Na terenie RDLP w Szczecinku pozyskuje się największą ilość jeleni w kraju. W ostatnich latach kształtuje się ona w zakresie od 22 do 24 osobników z 1000 ha powierzchni leśnej. Także wysokie jest pozyskanie dzików, które w ostatnich sezonach łowieckich kształtuje się w wysokości 17 osobników z 1000 ha powierzchni obwodu.

Jelenie byki żerujące w łanie pszenicy. Fot.: Krzysztof Sokal

Odyniec podczas huczki. Fot. Krzysztof Sokal

Zaskoczony kozioł. Fot. Krzysztof Sokal

Ponadto na terenie RDLP występują: żubry (trzecie w Polsce stado wolnościowe o liczebności ponad 200 osobników) i przechodnie łosie. Licznie występują wilki, lisy, jenoty, rzadziej borsuki, szopy pracze, norki amerykańskie, zające, dzikie króliki, kuny, tchórze, piżmaki, bażanty, kuropatwy, dzikie kaczki i gęsi. Czasem zdarza się również, że pojawiają się dropie, najprawdopodobniej przylatujące ze wschodniej części Niemiec.

Przyroda w obiektywie. Fot.: Krzysztof Sokal

Sprzedaż polowań prowadzona jest przez zarządców OHZ LP, wszelkie sprawy dotyczące polowań należy kierować bezpośrednio do poszczególnych OHZ LP RDLP w Szczecinku, prowadzonych przez nadleśnictwa:
- Borne Sulinowo borne@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 94 / 373 31 23
- Czarne Człuchowskie czarne@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 59 / 833 20 11
- Drawsko drawsko@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 94 / 363 20 46
- Polanów polanow@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 94 / 318 82 37
- Połczyn polczyn@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 94 / 366 22 30
- Trzebielino trzebielino@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 59 / 858 02 44
- Warcino warcino@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 59 / 857 66 71
- Złocieniec zlocieniec@szczecinek.lasy.gov.pl tel.: 94 / 367 24 80

W nadleśnictwach corocznie przeprowadzane są oceny stanu zagospodarowania wszystkich obwodów łowieckich dzierżawionych i wyłączonych z wydzierżawienia. Prowadzone są również negocjacje i niezbędne uzgodnienia z zarządami kół łowieckich, dotyczące wyników inwentaryzacji zwierzyny oraz sporządzanych na ich podstawie planów pozyskania zwierzyny. Omawiane są także zadania niezbędne do wykonania z zakresu zagospodarowania łowisk, wzbogacania w nich ich naturalnej bazy żerowej, w związku z potrzebą ochrony upraw i młodników przed szkodami od zwierzyny. Prowadzony jest również bieżący monitoring oraz prewencja w zakresie ochrony łowisk przed kłusownictwem.

Urządzenia służące do wykonywania polowań w obwodach łowieckich zarządzanych przez Lasy Państwowe są wykonywane zgodnie ze wzorami zatwierdzonymi przez Dyrektora RDLP w Szczecinku. Projekty te są dostępne na stronie internetowej RDLP w Szczecinku, w zakładce Łowiectwo. Stan techniczny urządzeń łowieckich jest systematycznie, szczegółowo sprawdzany podczas ocen stanu zagospodarowania obwodów łowieckich.

W Wieloletnich Łowieckich Planach Hodowlanych na lata 2017-2027, zostały zawarte m. in. zadania służące poprawie warunków bytowania zwierzyny. Kładzie się obecnie duży nacisk na wykorzystywanie biologicznych metod ochrony lasu przed zwierzyną. Ma to istotny wpływ na ograniczanie szkód wyrządzanych przez zwierzęta łowne w uprawach rolnych i w lesie.

Drzewa zgryzowe stanowią biologiczną formę ochrony lasu przed szkodami od zwierzyny. Coraz więcej leśników przekonuje się do niej i jest ona już niemal powszechnie stosowana. Na zdjęciu przykład wyłożonych drzew zgryzowych z terenu Nadleśnictwa Trzebielino. Fot.: Piotr Niegrzybowski.

Materiały do pobrania

Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

Powrót

Kontrolowane wypalanie wrzosowisk - Rezerwat "Diabelskie pustacie".

11.12.2025 | Dariusz Dyl

Kontrolowane wypalanie wrzosowisk - fot.Archiwum Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Instytutu Badawczego Leśnictwa.

Podstawa prawna i cel działań:
Kontrolowane wypalanie wrzosowisk jest dopuszczone prawnie na podstawie art. 124 ustawy o ochronie przyrody. Zapis ten zezwala na stosowanie ognia w ramach czynnej ochrony przyrody, jeżeli wynika to z planów ochrony dla parków narodowych, rezerwatów przyrody czy obszarów Natura 2000. Działanie to służy zachowaniu siedlisk cennych przyrodniczo oraz terenów lęgowych gatunków chronionych, takich jak cietrzew.

Wrzosowiska, stanowiące siedlisko Natura 2000 (kod 4030), są kluczowe dla zachowania bioróżnorodności. Pozostawione bez interwencji, ulegają sukcesji – starzejące się krzewinki obumierają, odkłada się nadmierna ilość biomasy, a podłoże wzbogaca się w substancje odżywcze. W efekcie wrzosowiska przekształcają się w zbiorowiska trawiaste lub młode lasy o charakterze sukcesyjnym. Tradycyjne metody ochrony, takie jak koszenie, okazują się niewystarczające. Dodatkowo nagromadzona biomasa podnosi ryzyko niekontrolowanych, rozległych pożarów, co było widoczne m.in. w pożarach na poligonach w latach 2014–2015.

Pierwsze doświadczenia i europejskie wzorce:
Pierwsze eksperymentalne wypalanie w Polsce przeprowadzono w ramach konferencji „Ogień a gospodarka leśna i ochrona przyrody”. W kontrolowany sposób wypalono około 5,5 hektara wrzosowiska na terenie dawnego poligonu wojskowego. Wydarzenie zorganizowane 18 marca 2015 r. przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych, Komendę Główną PSP oraz Instytut Badawczy Leśnictwa ( Nadleśnictwo Przemków) pokazało, że ta metoda – od wielu lat stosowana w krajach Europy Zachodniej, a także w USA czy Kanadzie – jest skutecznym narzędziem odnowy wrzosowisk.

Projekty badawcze i opracowane zasady:
Po obiecujących wynikach pierwszej próby Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych zleciła Instytutowi Badawczemu Leśnictwa projekt pt. „Opracowanie zasad ochrony przeciwpożarowej obiektów chronionych oraz stosowania kontrolowanego wypalania jako metody czynnej ochrony przyrody”. W latach 2017–2019 opracowano w jego ramach metodę prowadzenia kontrolowanych wypaleń oraz program szkoleń.

W ramach kolejnego projektu realizowanego w latach 2021–2024 („Gromadzenie, analiza i weryfikacja danych o zagrożeniu pożarowym lasów oraz wsparcie funkcjonowania systemu ochrony przeciwpożarowej w Lasach Państwowych”) przeprowadzono praktyczne szkolenia dla pracowników Lasów Państwowych, połączone z wypalaniem wrzosowisk. Łącznie zorganizowano cztery szkolenia, które ukończyło około 50 osób reprezentujących Lasy Państwowe, Państwową Straż Pożarną i Wojskową Ochronę Przeciwpożarową. W ich trakcie zrealizowano kilkanaście zabiegów wypalania na terenach RDLP we Wrocławiu, Białymstoku i Toruniu.

Przykład z Nadleśnictwa Przemków:
W Nadleśnictwie Przemków w 2018 r. przeprowadzono dwie serie zabiegów: wiosenne (7 kwietnia) i jesienne (2 października). Powierzchnie o wielkości ok. 2 ha zabezpieczono pasami mineralnymi i zwilżono wodą.

- Wiosną średnia wilgotność wrzosu wynosiła 22%, spalanie przebiegało dynamicznie i intensywnie.
- Jesienią przy wilgotności 47% spalanie było słabsze i niepełne.

Porównanie potwierdziło, że termin i warunki meteorologiczne mają istotny wpływ na efektywność zabiegów.

Na monitorowanej od 2015 r. powierzchni obserwowano systematyczny wzrost wysokości i biomasy wrzosu, co wskazuje na konieczność cyklicznego powtarzania wypaleń, aby ograniczać zagrożenie pożarowe i wspierać regenerację.

Wnioski z monitoringu biologicznego:
Badania prowadzone przez Uniwersytet Wrocławski i Akademię Pomorską jednoznacznie wykazały pozytywny wpływ kontrolowanego wypalania:

- wrzos regeneruje się wegetatywnie i generatywnie,
- pojawiają się gatunki wcześniej nieobserwowane,
- wzrasta bioróżnorodność i intensywność kwitnienia,
- nie stwierdzono negatywnego wpływu na glebę ani organizmy glebowe,
- składniki odżywcze uwalniają się stopniowo.

Efekty społeczne i zmiana postrzegania ognia:
Początkowa niepewność wobec stosowania ognia została przełamana dzięki badaniom i praktyce. Seminaria, w tym spotkanie 14 listopada 2019 r Siedzibie IBL Sękocin Stary zorganizowane przez Laboratorium Ochrony Przeciwpożarowej Lasu, pokazały szerokie zainteresowanie instytucji państwowych i naukowych. Dyskutowano o wykorzystaniu kontrolowanego wypalania w ochronie przyrody i wskazywano na jego potwierdzoną skuteczność.

W podsumowaniu projektu stwierdzono: „każda z obecnych instytucji chciałaby skorzystać z korzyści wynikających z jego stosowania, które teraz oficjalnie w Polsce znajdują potwierdzenie naukowe”.

Znaczenie dla ochrony przyrody w Polsce:
Projekt stanowił kluczowy krok w kierunku włączenia kontrolowanego wypalania do narzędzi czynnej ochrony przyrody w Polsce. Łączy on solidne podstawy prawne, naukowe i praktyczne. Wykazał, że jest to metoda tania, szybka i efektywna, a zarazem bezpieczna, jeśli prowadzona jest zgodnie z procedurami.